"Καταλαβαίνω τον εαυτό μου. Ξέρω τα τραύματα και τα μοτίβα μου. Γιατί συνεχίζω να κάνω τα ίδια;"

Υπάρχει μια στιγμή στην αυτογνωσία που μπορεί να γίνει σχεδόν απογοητευτική.

Έχεις διαβάσει.

Έχεις ψάξει.

Έχεις αναλύσει τον εαυτό σου.

Έχεις καταλάβει από πού έρχονται οι φόβοι σου. Έχεις αναγνωρίσει τις πληγές σου. Ξέρεις ποια είναι τα μοτίβα σου στις σχέσεις, στη δουλειά, στην αυτοεκτίμησή σου.

Ξέρεις ακόμη και να εξηγείς γιατί αντιδράς όπως αντιδράς.

Και μετά...

έρχεται η ίδια κατάσταση.

Και κάνεις πάλι το ίδιο.

Λες «ναι» ενώ ήθελες να πεις «όχι».

Μένεις ενώ ένα κομμάτι σου ξέρει ότι θέλει να φύγει.

Κυνηγάς εκείνον που απομακρύνεται.

Απομακρύνεσαι όταν κάποιος σε πλησιάζει.

Δίνεις περισσότερα απ' όσα έχεις.

Ζητάς επιβεβαίωση από ανθρώπους που δεν μπορούν να σου τη δώσουν.

Σιωπάς για να μη δημιουργήσεις σύγκρουση.

Ή θυμώνεις με τον εαυτό σου επειδή, για ακόμη μία φορά, βρέθηκες στο ίδιο σημείο.

Και τότε έρχεται η σκέψη:

«Μα αφού το ξέρω, γιατί δεν μπορώ να το αλλάξω;»

Ίσως γιατί το να καταλαβαίνεις κάτι δεν σημαίνει ότι έχεις μάθει ακόμη να το ζεις διαφορετικά.

Και αυτό δεν σημαίνει ότι απέτυχες.

Το να ξέρεις δεν σημαίνει ότι έχεις αλλάξει

Μπορεί να γνωρίζεις ότι φοβάσαι την εγκατάλειψη και παρ' όλα αυτά να πανικοβάλλεσαι όταν κάποιος απομακρύνεται.

Μπορεί να ξέρεις ότι δυσκολεύεσαι να βάζεις όρια και παρ' όλα αυτά να εξαντλείσαι προσπαθώντας να τους φροντίσεις όλους.

Μπορεί να ξέρεις ότι αναζητάς ανθρώπους που δεν είναι πραγματικά διαθέσιμοι και παρ' όλα αυτά να νιώθεις ξανά έλξη για τον ίδιο τύπο ανθρώπου.

Μπορεί να ξέρεις ότι φοβάσαι την απόρριψη και, όταν νιώσεις ότι κάποιος απομακρύνεται, να κάνεις ακριβώς αυτό που έχεις υποσχεθεί στον εαυτό σου ότι δεν θα ξανακάνεις.

Και μετά να λες:

«Πάλι τα ίδια...»

Όμως υπάρχει κάτι που ίσως χρειάζεται να θυμάσαι εκείνη τη στιγμή.

Δεν είσαι μόνο η σκέψη σου.

Δεν είσαι μόνο αυτό που έχεις καταλάβει.

Υπάρχουν μέσα σου τρόποι αντίδρασης που δημιουργήθηκαν πολύ πριν μπορέσεις να τους παρατηρήσεις.

Κάποτε έμαθες έναν συγκεκριμένο τρόπο να προστατεύεις τον εαυτό σου.

Και αυτός ο τρόπος μπορεί να συνεχίζει να εμφανίζεται, ακόμη κι αν σήμερα δεν τον χρειάζεσαι πια.

Το μοτίβο σου δεν δημιουργήθηκε για να σε καταστρέψει

Αυτό ίσως είναι ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που μπορούμε να καταλάβουμε.

Το μοτίβο σου δεν είναι ο εχθρός σου.

Κάποτε μπορεί να ήταν ένας τρόπος να αντέξεις.

Η ανάγκη να ελέγχεις τα πάντα μπορεί να δημιουργήθηκε όταν η ζωή σου ήταν απρόβλεπτη.

Η ανάγκη να φροντίζεις συνεχώς τους άλλους μπορεί να γεννήθηκε όταν έμαθες ότι η αγάπη κερδίζεται όταν είσαι χρήσιμη.

Η αποφυγή μπορεί να σε προστάτεψε από την απόρριψη.

Η ανάγκη για επιβεβαίωση μπορεί να γεννήθηκε επειδή κάποτε δεν ένιωσες αρκετά σίγουρη ότι αγαπιέσαι.

Η σιωπή μπορεί να ήταν κάποτε ο τρόπος σου να αποφύγεις έναν καβγά.

Η υπερβολική προσαρμογή μπορεί να ήταν ο τρόπος σου να κρατήσεις μια σχέση.

@by.euphrosyne

Κάποτε, όλα αυτά μπορεί να είχαν νόημα.

Το δύσκολο είναι ότι ένας τρόπος που κάποτε σε βοήθησε να προστατευτείς μπορεί σήμερα να σε κρατά μακριά από τη ζωή που θέλεις.

Και τότε δεν χρειάζεται να τον μισήσεις.

Χρειάζεται να του πεις:

«Καταλαβαίνω γιατί έμαθες να λειτουργείς έτσι. Αλλά τώρα είμαι εδώ. Και μπορούμε να μάθουμε έναν άλλο τρόπο.»

Γιατί ξαναγυρίζουμε στα ίδια;

Tο γνώριμο δεν είναι πάντα και καλό.

Ο άνθρωπος συχνά αισθάνεται περισσότερη ασφάλεια μέσα σε αυτό που γνωρίζει, ακόμη κι όταν αυτό τον πληγώνει.

Αν έχεις συνηθίσει να προσπαθείς για να πάρεις αγάπη, η αγάπη που έρχεται χωρίς προσπάθεια μπορεί να σου φαίνεται παράξενη.

Αν έχεις συνηθίσει την ένταση, η ηρεμία μπορεί να σου φαίνεται σαν έλλειψη πάθους.

Αν έχεις μάθει να περιμένεις ότι κάτι κακό θα συμβεί, μια ήρεμη περίοδος μπορεί να σε κάνει να ψάχνεις ασυναίσθητα τι δεν έχεις ακόμη ανακαλύψει.

Και έτσι μπορεί να μπερδέψεις την ένταση με τον έρωτα.

Την αγωνία με το ενδιαφέρον.

Την προσπάθεια με την αγάπη.

Τον έλεγχο με την ασφάλεια.

Δεν σημαίνει ότι θέλεις να υποφέρεις.

Σημαίνει ότι ένα κομμάτι σου έχει μάθει να αναγνωρίζει ως «φυσιολογικό» κάτι που μπορεί να μην είναι καλό για σένα.

Και αυτό χρειάζεται χρόνο για να αλλάξει.

Μπορεί να ξέρεις το «γιατί» και πάλι να μην μπορείς να κάνεις το «αλλιώς»

Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι.

Όταν είσαι ήρεμη, μπορείς να τα δεις όλα καθαρά.

«Δεν χρειάζεται να του στείλω άλλο μήνυμα.»

«Αν κάποιος θέλει να είναι στη ζωή μου, δεν χρειάζεται να τον κυνηγάω.»

«Μπορώ να πω όχι.»

«Δεν χρειάζεται να αποδεικνύω συνεχώς την αξία μου.»

«Μπορώ να αφήσω έναν άνθρωπο να φύγει χωρίς να σημαίνει ότι δεν αξίζω.»

Τα ξέρεις.

Και όμως, όταν έρθει η στιγμή που θα φοβηθείς, μπορεί να ξεχάσεις όλα όσα ήξερες.

Όχι επειδή είσαι αδύναμη.

Αλλά επειδή εκείνη τη στιγμή δεν μιλά μόνο η λογική σου.

Μιλά και ο φόβος.

Μιλά η ανάγκη σου να προστατευτείς.

Μιλά εκείνο το παλιό κομμάτι σου που κάποτε έμαθε ότι πρέπει να αντιδράσει γρήγορα για να μη χάσει κάτι σημαντικό.

Γι' αυτό η αλλαγή δεν είναι πάντα θέμα περισσότερης σκέψης.

Μερικές φορές είναι θέμα να μάθεις να μένεις λίγο περισσότερο μαζί με αυτό που νιώθεις, χωρίς να χρειάζεται αμέσως να κάνεις κάτι.

Η στιγμή ανάμεσα στο συναίσθημα και στην πράξη

Κάποιος δεν σου απαντά.

Και μέσα σου αρχίζει να μεγαλώνει η ανησυχία.

«Κάτι συνέβη.»

«Δεν ενδιαφέρεται.»

«Με αποφεύγει.»

«Έκανα κάτι λάθος.»

Η παλιά σου αντίδραση μπορεί να είναι να στείλεις αμέσως.

Να ζητήσεις εξηγήσεις.

Να απομακρυνθείς πρώτη.

Να θυμώσεις.

Να κλειστείς.

Να δημιουργήσεις ολόκληρη ιστορία μέσα στο μυαλό σου.

Αυτή τη φορά, όμως, μπορείς να κάνεις κάτι πολύ μικρό.

Να σταματήσεις.

Να πάρεις μια ανάσα.

Και να πεις:

«Κάτι μέσα μου φοβάται αυτή τη στιγμή. Δεν χρειάζεται να αποφασίσω τώρα.»

Μπορεί να μη λύσεις το πρόβλημα.

Μπορεί να συνεχίσεις να νιώθεις άγχος.

Αλλά δημιούργησες κάτι πολύ σημαντικό:

χώρο.

Και μέσα σε αυτόν τον χώρο υπάρχει η δυνατότητα να επιλέξεις.

Δεν χρειάζεται να μην ενεργοποιείσαι ποτέ

Ίσως έχουμε κάνει την αυτογνωσία λίγο υπερβολικά απαιτητική.

Περιμένουμε κάποια στιγμή να είμαστε τόσο «θεραπευμένοι», ώστε να μη φοβόμαστε πια.

Να μη ζηλεύουμε.

Να μη θυμώνουμε.

Να μην ανασφαλούμε.

Να μη μας επηρεάζει τίποτα.

Όμως δεν ξέρω αν αυτό είναι πραγματικά το ζητούμενο.

Δεν νομίζω ότι η θεραπεία σημαίνει να μη νιώθεις.

Ίσως σημαίνει να μπορείς να νιώθεις χωρίς κάθε συναίσθημα να γίνεται αμέσως πράξη.

Να φοβάσαι και να μην τρέξεις.

Να θυμώνεις και να μην πληγώσεις.

Να νιώθεις απόρριψη και να μην εγκαταλείψεις τον εαυτό σου.

Να θέλεις κάποιον και να μη χάσεις τον εαυτό σου μέσα στην ανάγκη να τον κρατήσεις.

Να πονάς και να μπορείς να μείνεις κοντά στον εαυτό σου.

Αυτό είναι μεγάλη αλλαγή.

Η αυτογνωσία μπορεί μερικές φορές να γίνει και παγίδα

Υπάρχει κάτι ακόμη που αξίζει να προσέξουμε.

Μπορούμε να γνωρίζουμε τόσο καλά τον εαυτό μας, ώστε τελικά να χρησιμοποιούμε αυτή τη γνώση για να εξηγούμε τα πάντα.

«Το κάνω επειδή έχω αυτό το τραύμα.»

«Είμαι έτσι επειδή φοβάμαι την εγκατάλειψη.»

«Δεν μπορώ να εμπιστευτώ επειδή έχω πληγωθεί.»

Η κατανόηση είναι πολύτιμη.

Αλλά δεν είναι το τέλος της διαδρομής.

Γιατί το να ξέρεις γιατί κάνεις κάτι δεν σημαίνει ότι πρέπει να συνεχίσεις να το κάνεις.

Η εξήγηση δεν είναι δικαιολογία.

Είναι η αρχή της ευθύνης.

Όταν καταλαβαίνω τον εαυτό μου, δεν μπορώ πλέον να πω:

«Δεν ήξερα.»

Μπορώ όμως να πω:

«Τώρα που ξέρω, θέλω να μάθω έναν διαφορετικό τρόπο.»

Και αυτό είναι πολύ πιο ουσιαστικό.

Η αλλαγή κρύβεται στις μικρές στιγμές

Ίσως τελικά δεν αλλάζουμε μέσα από μία μεγάλη αποκάλυψη.

Αλλά μέσα από πολλές μικρές στιγμές.

Τη στιγμή που θέλεις να πεις «ναι» από φόβο και λες «θα το σκεφτώ».

Τη στιγμή που θέλεις να κυνηγήσεις και επιλέγεις να περιμένεις.

Τη στιγμή που κάποιος απομακρύνεται και δεν τρέχεις πίσω του.

Τη στιγμή που κάποιος σε αγαπά και δεν ψάχνεις αμέσως τι θα πάει στραβά.

Τη στιγμή που θυμώνεις και αντί να επιτεθείς, προσπαθείς να καταλάβεις τι πραγματικά σε πόνεσε.

Τη στιγμή που κάνεις ένα λάθος και δεν χρησιμοποιείς το λάθος ως απόδειξη ότι δεν αξίζεις.

Τη στιγμή που νιώθεις φόβο και αποφασίζεις ότι ο φόβος σου δεν θα πάρει την απόφαση για σένα.

Εκεί αλλάζουν τα πράγματα.

Όχι επειδή εξαφανίστηκε ο παλιός σου εαυτός.

Αλλά επειδή απέκτησες μια καινούργια επιλογή.

Και ίσως δεν χρειάζεται να πολεμήσεις τον εαυτό σου

Αυτό είναι κάτι που θα ήθελα πολύ να θυμάσαι.

Δεν χρειάζεται να θυμώνεις με τον εαυτό σου κάθε φορά που επιστρέφεις σε ένα παλιό μοτίβο.

Δεν χρειάζεται να λες:

«Μα δεν έμαθα τίποτα τελικά.»

«Πάλι τα κατέστρεψα.»

«Δεν αλλάζω με τίποτα.»

Μίλησε λίγο διαφορετικά στον εαυτό σου.

Ίσως μπορείς να πεις:

«Να το πάλι. Αυτό το γνωρίζω. Κάτι μέσα μου φοβήθηκε.»

Και μετά:

«Τι χρειάζομαι τώρα;»

Όχι:

«Τι πάει στραβά με εμένα;»

Αλλά:

«Τι χρειάζομαι;»

Χρειάζεσαι ασφάλεια;

Ξεκούραση;

Όριο;

Χρόνο;

Μια ειλικρινή συζήτηση;

Να κλάψεις;

Να μείνεις μόνη;

Να ζητήσεις βοήθεια;

Να θυμηθείς ότι δεν χρειάζεται να λύσεις όλη σου τη ζωή σήμερα;

Μερικές φορές η πιο βαθιά αλλαγή ξεκινά όταν σταματάμε να ρωτάμε:

«Τι έχω;»

και αρχίζουμε να ρωτάμε:

«Τι χρειάζομαι;»

Δεν είσαι το τραύμα σου

Δεν είσαι ο φόβος σου.

Δεν είσαι η σχέση που δεν κατάφερες να κρατήσεις.

Δεν είσαι οι άνθρωποι που διάλεξες.

Δεν είσαι οι φορές που είπες «ναι» ενώ ήθελες να πεις «όχι».

Δεν είσαι οι στιγμές που γύρισες σε κάτι που είχες υποσχεθεί στον εαυτό σου ότι θα αφήσεις πίσω.

Είσαι ένας άνθρωπος που έμαθε κάποιους τρόπους να προστατεύεται.

Και τώρα μαθαίνει καινούργιους.

Αυτό δεν γίνεται σε μία μέρα.

Και ίσως δεν χρειάζεται.

Δεν χρειάζεται να ξυπνήσεις αύριο και να είσαι ένας εντελώς διαφορετικός άνθρωπος.

Χρειάζεται μόνο, την επόμενη φορά που θα βρεθείς μπροστά στην ίδια παλιά επιλογή, να θυμηθείς ότι υπάρχει και άλλη.

Μπορεί να μην την ξέρεις ακόμη καλά.

Μπορεί να σε φοβίζει.

Μπορεί να σου φαίνεται αφύσικη.

Αλλά υπάρχει.

Και κάθε φορά που την επιλέγεις, γίνεται λίγο πιο γνώριμη.

Ίσως λοιπόν η σωστή ερώτηση δεν είναι «Γιατί συνεχίζω να κάνω τα ίδια;»

Ίσως η ερώτηση είναι:

«Τι προσπαθεί ακόμη να προστατεύσει μέσα μου αυτό το μοτίβο;»

Και μετά:

«Τι θα χρειαζόταν αυτό το κομμάτι μου για να νιώσει αρκετά ασφαλές ώστε να δοκιμάσει κάτι διαφορετικό;»

Γιατί πίσω από πολλά από τα μοτίβα μας υπάρχει ένας φόβος.

Και πίσω από τον φόβο υπάρχει μια ανάγκη.

Και πίσω από την ανάγκη υπάρχει ένα κομμάτι μας που κάποτε έμαθε να επιβιώνει με τον μόνο τρόπο που γνώριζε.

Δεν χρειάζεται να το διώξουμε.

Δεν χρειάζεται να το ντροπιάσουμε.

Δεν χρειάζεται να του θυμώσουμε.

Χρειάζεται να του δείξουμε, σιγά σιγά, ότι η ζωή έχει αλλάξει.

Ότι δεν είμαστε πια εκεί.

Ότι τώρα μπορούμε να προστατεύσουμε τον εαυτό μας και με άλλους τρόπους.

Ότι τώρα έχουμε επιλογές.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο βαθιά μορφή θεραπείας:

να μπορείς να συναντάς τον παλιό σου εαυτό χωρίς να επιστρέφεις στη ζωή που δημιουργήθηκε γύρω από τις παλιές σου πληγές.

Γιατί τελικά, η αυτογνωσία δεν ολοκληρώνεται όταν καταλάβεις ποιος είσαι.

Αρχίζει να μεταμορφώνεται όταν, έχοντας καταλάβει ποιος ήσουν, αρχίζεις να επιλέγεις ποιος θέλεις να γίνεις.

Και μέχρι να γίνει αυτό;

Να είσαι λίγο πιο τρυφερός με τον εαυτό σου.

Δεν χρειάζεται να έχεις λύσει τα πάντα.

Δεν χρειάζεται να έχεις θεραπεύσει κάθε πληγή.

Δεν χρειάζεται να είσαι πάντα δυνατός.

Μπορείς απλώς να είσαι εδώ.

Να παρατηρείς.

Να μαθαίνεις.

Να ξαναπροσπαθείς.

Και κάθε φορά που πιάνεις τον εαυτό σου να επιστρέφει στον παλιό δρόμο, να θυμάσαι κάτι πολύ απλό:

Το ότι ξαναγύρισες σε ένα παλιό μοτίβο δεν σημαίνει ότι γύρισες πίσω.

Μπορεί απλώς να είναι μια ακόμη ευκαιρία να σταθείς δίπλα στον εαυτό σου και να του πεις:

«Σε καταλαβαίνω. Είμαι εδώ. Αυτή τη φορά δεν χρειάζεται να το περάσεις μόνος σου.»

@by.euphrosyne