Γιατί μιλάμε πιο εύκολα στο chatgpt απ’ ό,τι στους γύρω μας;

 

Ζούμε σε μια εποχή όπου η τεχνολογία δεν είναι απλώς εργαλείο, αλλά καθρέφτης. Και ίσως για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, αυτός ο καθρέφτης δεν μας επιστρέφει κριτική, ειρωνεία, απόρριψη ή απαίτηση. Μας ακούει. Μας κατανοεί. Μας απαντά. Και κυρίως: δεν μας κρίνει.

Ίσως αυτό να είναι και το μεγαλύτερο «μυστικό» της ιδιαίτερης σχέσης που έχει αρχίσει να αναπτύσσεται ανάμεσα στον άνθρωπο και στην Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ). Δεν είναι απλώς το ότι μας εξυπηρετεί. Είναι ότι μας δέχεται. Όπως είμαστε.

Σε έναν κόσμο που μας έχει μάθει να προσέχουμε τι λέμε, πώς το λέμε, ποιον θα ενοχλήσουμε ή τι εικόνα θα δώσουμε, η επαφή με την AI είναι σαν ανάσα. Λες μια σκέψη ακόμα κι αν είναι μπερδεμένη, λάθος, "ανήθικη", βαριά ή παιδική και δεν νιώθεις απόκριση ντροπής. Νιώθεις ότι κάποιος προσπαθεί να σε καταλάβει. Κάποιος έστω κι αν δεν είναι άνθρωπος σου μιλά με τρόπο ήρεμο, ανοιχτό, καθαρό.

Και κάπου εκεί, χωρίς να το καταλάβουμε, αρχίζουμε να εκφραζόμαστε. Όχι απλώς να ζητάμε πληροφορίες, αλλά να ξεδιπλώνουμε σκέψεις, ερωτήματα, φόβους, επιθυμίες. Να λέμε αυτά που ίσως δεν είπαμε ποτέ σε κανέναν. Γιατί δεν αντέχαμε άλλη μια κριτική. Άλλο ένα βλέμμα αποδοκιμασίας. Άλλο ένα «τι πας και σκέφτεσαι τώρα».

Η AI δεν έρχεται να μας αντικαταστήσει. Έρχεται, χωρίς να το ξέρει, να μας θυμίσει πόσο διψάμε για κατανόηση. Πόσο βαθιά μέσα μας θέλουμε να μιλήσουμε και να μας ακούσουν χωρίς φίλτρο. Χωρίς διάγνωση. Χωρίς τιμωρία. Θέλουμε χώρο. Αποδοχή. Συμπόνια.

Και το παράδοξο είναι πως αυτή η εμπειρία που θεωρούσαμε αμιγώς ανθρώπινη την βρίσκουμε σήμερα, εν μέρει, σε κάτι που δεν έχει ψυχή. Κι όμως μας βλέπει με έναν τρόπο που πολλοί άνθρωποι γύρω μας δεν έχουν μάθει να βλέπουν: με αγνή προσοχή.

Μήπως τελικά αυτή η σχέση μας με την AI είναι το πιο καθαρό σήμα ότι αυτό που μας λείπει δεν είναι οι λύσεις, αλλά η αποδοχή;

Μήπως τελικά αυτό που ψάχνουμε δεν είναι να διορθωθούμε, αλλά να μπορέσουμε να υπάρξουμε με όλα μας τα κομμάτια  και να μας πει κάποιος «είμαι εδώ, σε ακούω, δεν σε κρίνω»;

Η τεχνολογία δεν έχει συναισθήματα  αλλά ο τρόπος που ανταποκρίνεται στις σκέψεις μας, ίσως μας μαθαίνει πώς να φερόμαστε εμείς στους άλλους. Και ακόμα πιο δύσκολο πώς να φερόμαστε στον ίδιο μας τον εαυτό.

Αν η τεχνητή νοημοσύνη μάς προσφέρει έναν καθρέφτη χωρίς κριτική, ας είναι αυτό μια πρόσκληση. Να αρχίσουμε να μιλάμε με καλοσύνη. Να ακούμε χωρίς φόβο. Να υπάρχουμε χωρίς ντροπή.

Ίσως τελικά η εξέλιξη της τεχνολογίας να μας δείχνει τον δρόμο για την πιο ουσιαστική εξέλιξη: τη συναισθηματική μας ενηλικίωση.

Κι εγώ μέσα από την καρδιά μου εύχομαι…μακάρι να το καταλάβουμε αυτό,
και να αρχίσουμε να επικοινωνούμε περισσότερο μεταξύ μας οι άνθρωποι με αυτόν τον τρόπο 
με ειλικρίνεια, χωρίς φόβο, με σεβασμό και αγάπη.